938) پَت = درهم ريخته، شانه نكرده / به هم ريختن و درهم شدنِ موى و نخ )شيراز، 37) / موئى كه شانه به زحمت در آن حركت مى‏كند )زرقان، 38) / وِز شدنِ مو )نيّر، 24) / پشمِ نرمى كه از بُن موىِ بُز برويد )قاطع، 239) / )جهرم، 280)
939) چَغَل = مُجعَد،چسبنده،درهم‏فرورفته
940) نگاه‏كنيد: 62
941) اَغْم = كمرگاه، گودىِ بالاى نشيمن‏گاه
942) كِرم‏كُشى = كُشتنِ كِرمِ ساقه‏ى درختِ انجير
943) باركَنى = بهاركَنى، كَندنِ زمينِ پيرامونِ ساقه‏ى درختان با كُلنگ در فصلِ بهار به جهتِ آيش
944) چَن = چند
945) انجيرِ خَرى = انجيرِ نامرغوب، انجيرى كه به خر مى‏دهند
946) نَفَه = ليفه، قسمتِ بالاى زير شلوارى كه در آن بند يا كش مى‏كشند و مى‏توان آن را باز و بسته كرد )فرهنگِ لغاتِ عاميانه... ص 745) / ليفه، كنارِ بالايى شلوار كه آن را برگردانيده‏اند و نخى از آن مى‏گذرانند )واژه‏ها، 555) / )نيّر، 66) / )زرقان، 109) / )به گويشِ زردشتيان يزد و كرمان = ليفه( )كيانى، 207)
947) سينه‏سوزون = شتابان، با عجله، عرق‏ريزان
948) زَدَه‏تِ كَفَه = راهِ دشتِ بى‏آب و علف را با شتاب مى‏پيمايد تا به كوهِ مقصدش برسد و كارِ خود را شروع كند / كَفَه = دشتِ بى‏آب و علف و آبادى / دشت، جلگه )فسا، 123)
949) ديگر: مَلكى‏ش از پس و پيش پِر مى‏خوره / نرسيده‏ى گودِموشو دِر مى‏خوره
950) مَشْكولَه)پهلوى( = )مشك+كول(مشكى‏كه‏بردوش‏وكول‏حمل‏كنند)واژه‏ها،573)/ظرف‏هاى‏بزرگى‏كه از پوستِ گوسفندبراى‏حملِ آب‏ونگهدارى‏آب‏درست‏مى‏كنند)سروستان،600)/مَشكو)گويشِ زردشتيان يزد و كرمان( )كيانى، 208) / مشكو maكkow مشكِ آب‏كه معمولاً ازپوستِ‏بز درست‏مى‏كردند)حكمت، 189)
951) سوله sدla = نانِ نرم و ضخيمى كه از آردِ گندم، جو و يا ذرت مى‏پزند / نانى است كه از آردِ ذرت پخته مى‏شود )سروستان، 589) / نانى شبيه سُپُل ولى نازك‏تر و پهن‏تر كه از آردِ ذرت و گندم و جو و نخود و ارزن در منازل تهيه مى‏شد كه بدمزه‏ترين و دير هضم‏ترينِ آن سوله‏ى اَلُم بود )حكمت، 208)
952) اَرخُلاق = اَرخُلُق، )تركى( قبايى كوتاه درزير قباى مردان )فرهنگ كردى، 64) و )فرهنگ لغات، 38). لباسِ مردان پيش‏ازكشفِ‏حجاب. قبايى‏كوتاه‏درزيرِ قباى‏مردان)فرهنگ، 38).پالتوى‏ترمه)جويم، 411)، اصلِ آن به‏اعتبارِلغت‏نامه ارخالِق‏است و مرادازآن نيم‏تنه سه‏چاكى پنبه‏دوزى شده‏ئى است‏كه مردان زيرِ قبا به‏تن مى‏كرده‏اند )كوچه، ج 405 1)
953) ليپ و ليپ = پراپر، سراسر
954) غيلاغيل = پُر، انباشته، سرشار
955) نگاه‏كنيد: 96
956) يى لا = يك لا )سروستان، 603)
957) فوكَه = صداى متوالى و يك نواختى كه از دهان به وسيله‏ى دميدن توليد مى‏شود )واژه‏ها، 412)
958) واگيرُش = مقصدش
959) تورَه‏دون tدradoon = شغال دان، نامِ كوهى در استهبان
960) تورَه‏دون ، لى چيشley cضis ، چاهِ رَچَه cضہh e recضa، بيخَه beixa = نامِ كوه‏هايى در استهبان
961) ديگر:ازبَيَّلو مى‏چُلُپَه‏پوينو /ازخودِ خَنگ ميره تَه‏زينو / شوگرم رفته‏تِ تَه اُوباريكه/ ياكه پات‏كردنِ رَز، لى‏تَريكه ///اِمرو يَى‏ماه مى‏شَه‏كه اُوباريكه/ خودِبَچُّو تو رَزا، لى‏تَريكَه
962) نيم‏سوخته،برشته‏شده
963) واگيرُش = مقصدش
964) بَلَه‏روز = جايى كه خورشيد غروب مى‏كند
965) بَداُغُرَه = بداخلاق‏است، اوقات‏تلخ است /اخمو )شيراز، 20)/ اُغُر = اخلاق‏وحركات، اين‏كلمه در اصل آغار بوده چنان كه در شمس اللغات نوشته شده است آغار به‏معنى حركت است؛ بدآغار = بد حركت )واژه‏ها، 31) / اُغُر = )مصحف كلمه تركى اوغورovqor ) نامبارك، بدقدم، بدشگون، بدفال، اخمو، ترشرو )كوچه، شاملو، ج 2، ص 579) / )دهخدا، 2552) / بداخلاق )حكمت، 369)
966) چيزى به‏اونگويد
967) اَلُم = ارزن )سروستان، 578) / )آباده، 103) / گاورس )عميد، 858) / دانه‏اى كه به مرغ و خروس و كبوتر مى‏دهند. در سال‏هاى قحطى از آردِ آن نان تهيه كرده به مصرف مى‏رساندند )شيراز، 20) / غله‏اى است كه آن را گاورس و ارزن گويند )برهان قاطع، 112) / )زرقان، 29) / )داراب، 163) / )رشيدى( / )آنندراج( / )جهانگيرى( / )انجمن آرا( / )دهخدا، 2787)
968) گُهْر gohr = نصفِ روز، نيم‏روز )زرقان، 99) / گُر = )گاف كشيده تلفظ شود( در اصطلاحِ زراعى، مدتِ صبح تا ظهر را گويند )جهرم، 324) / )دشتستان، 110)
969) نون بَرى يَى پُخْ و يَى گُهْر نَدَرَه = نان براى يك پخت و يك نيم‏روز ندارد
970) نگاه كنيد به: 61
971) كَش = دفعه، مرتبه )سروستان، 594) / )شيراز، 120) / )زرقان، 88)
972) قاتِخِ يَى كَش و يَى ظهر نَدَرَه = خوراك براى يك بار و يك ظهر ندارد
973) اَرخُلاقُ‏ش ديگه جى مُهر نَدَرَه = لباسش از بس كه وصله خورده است حتا به اندازه‏ى زدنِ يك مُهر، از پارچه‏ى اصلى‏اش پيدا نيست
974) صُوبى sowbi = صبحى
975) نَنَه مُردو دَمِ صُوبى خونَه‏شو = آن مادر مرده، صبحِ زود در خانه‏اشان
976) نگاه كنيد به: 62
977) تيرِ تَه‏سفره زد و هَمبونَه‏شو = اشاره به‏اين داردكه هرچه درسفره‏داشتند تكاند و ديگر چيزى‏باقى‏نماند
978) سُوغون sowqدn = شيره، عصاره
979) نِقَه = صدا، اعتراض
980) نگاه كنيد به: 1
981) اُشتُلُم = )اُشت = اِشتاب، شتاب + تُلُمب = بلندى( = شتاب به‏سوى بلندى و خود را بزرگ و بالاتر از همه جلوه دادن )آباده، 96) / لافِ پهلوانى زدن، تندى، خشونت )فرهنگ واژه‏ها... در شيراز، ص 15) / )معين، 281) / تندى )طع، 96) / زور، تندى، ستم، داد و فرياد، پرخاش و هياهو )عميد، 129) /
982) نى‏من = نيم من
983) ديگر: ديرو، غُر زده، دَه روزه بيكاره / شَه ميگن اُش نَمِخيم زبون دَرَه
984) نگران، ناراضى
985) فَعلا = فعله‏ها، كارگرها
986) يااگر سوادِ خواندن‏ونوشتن دارد
987) لُنده = سر و صدا، غُر و لُند، غُرغُر
988) ديگر هيچ چيز به تو نمى‏دهيم
989) دَمِ‏زَردى وامى‏گَردَه تو كوتوك = پسين برمى‏گردد به‏آلونك كوچكش
990) تَريك‏تَر = تاريك‏تر
991) كُت = )پهلوى katak = خانه( لانه‏ى حيوانات، خانه‏ى محقر )جهرم، 317) / سوراخ )داراب، 174) / اتاقكِ چوبى و گِلى )سروستان، 593) / )همسان با گويشِ زردشتيان يزد و كرمان( )كيانى، 205)
992) پيرُسوك pirosدk = پرستو / پرنده‏اى است سياه رنگ و مهاجر، از حشرات تغذيه مى‏كند و هميشه در حال پرواز است )شيراز، 43) / چلچله )زرقان، 42) / )داراب، 165) / )فسا، 120) / پيرُِك = )تحريف و مخففِ پرستوك( )جهرم، 284) / )نيّر، 25) / )سروستان، 185) / pirsuk )دشتستان، 84)
993) بَچُّو = بچه + واوِ شناسايى )معرفه(
994) گُى ميگَه gouy = گاهى مى‏گويد
995) فَك و فَعْلا = )مانندِ پَك و پول( كارگرها
996) ضيفه zeyfa = ضعيفه، اصطلاحى كه مردان براى زنانِ خود به كار مى‏برند/ ضعيفه = براى تحقير به زن مى‏گويند )سروستان، 591) / )نيّر، 53)
997) خُو xow = خواب
998) گُى ميگَه: ضيفه خدا خَ خو نيس = گاهى مى‏گويد: اى زن! خدا كه در خواب نيست
999) بندى ديگر: خانه‏اش هست به‏مانندِ سبد / غيرِ غَسّال كسى نيست بَلَد / گر چه توصيفِ كسان باشد بد / ليك زين مردمِ بدتر زِ يَهود / هيچ كس نيست كه باشد خشنود
1000) مَرْدَى mardey = مردهاى
1001) تون tun = آتش‏خانه‏ى حمام / گُلخن حمام )جهرم، 290) / گُلخَن، محل كوره‏ى گرمابه‏ها در ايام قديم و پيش از آن كه نفت‏سوزش كنند )كتاب كوچه، ج 649 10) / گُلخَن )فسا، 121) / محلِ كوره‏هاى حمام‏هاى سابق )فرهنگ، 223) سراغِ حمامى را از درِ خانه‏اش گرفتم. زنى گفت كه دارد تون را مى‏تابد )نفرين زمين، 161)
1002) اَى خدا كُنَه بِزَنَن‏تو اَزيرِ تون = اى خدا كند كه بزنندتان به زيرِ تون
1003) تَپيدين tapidain = تپيده‏ايد. خَم و دو لا شده‏ايد / تپيدن = فرورفتن و قراريافتن در جائى تنگ، مترادف چپيدن )كوچه، ج 118 9) / )سخن، 565) / تَپِدَه )لار، 49) / به زور يا پر رويى و سماجت داخل جايى يا دسته‏اى شدن )فرهنگ، 192) زن‏ها و بچه‏ها به‏ديدنِ امنيه همگى تپيدند توى آغل‏هاشان )دهخدا، 5616)
1004) ديگر: پيرَنِ جانى كورو و مُلكى بَرتو
1005) اَ گِدى a gedey = به گدايى
1006) نَنين naصnin = گهواره، ننوى بچه. قِسمى گهواره كه از پارچه يا چرم دوزند و از دو طرف آن را باطناب به دو درخت يا دو ديوار متصل كنند )فرهنگ، 846) / نئنين naضnin= / نَنّى nanni = نوان نويدن حركتِ طفلان در وقتِ چيز خواندن )طع، 1149) / ننو، گهواره )سروستان، 601) / )حكمت، 189) / نَنى، گهواره )اَهِل، 145) / )نيّر، 70) / وسيله‏اى درست شده از پارچه و تيماج و چوب كه به وسيله‏ى دو رشته طناب به دو نقطه وصل شده و در فضايى محدود حركت كند براى خواباندنِ نوزاد )شيراز، 153) / با كَششِ روىِ ن اول )زرقان، 110) / گهواره‏ى طفل )دهخدا، 20129)
1007) مى‏بينين نَنينْ تَرَه، بَچُو نيس = مترادفِ ضربِ مثلى است: جا تَره و بچه نيست
1008) تِليس = خيس، آبدار / رطوبتى ناخوشايند )كوچه، ج 460 9) / تيليس = خيس، آبدار )شيراز، 56) / كاملاً خيس )نيّر، 28) / تَر تليس = تَر و خيس. مرطوب )فرهنگ، 197) كجا بودى‏كه اين جورى ترتليس شدى؟ )انترى‏كه لوطى‏اش مرده بود، صادق چوبك، 37)
1009) اُو ow = آى
1010) بى قوتى bi qouti = بى خوراكى
1011) كُمُ‏ش = شكمش
1012) مِنَوش menavoك= آبِ بسيار كمِ آن
1013) كوروش kuruك= به‏هم آمده، درهم فرورفته، جمع شده
1014) بَنْتور bantour = سگ‏تور، جانورى شبيه شغال
1015) اِى خُ تَسْمَه‏ش كَشيدن از گُرْدَه = اين كه رمقش را كشيده‏اند / تسمه از گرده كشيدن = با فشار و زحمت از كسى كار كشيدن، كسى را به كارِ زياد واداشتن )واژه‏ها، 152) / تسمه از گُرده‏ى )پشتِ( كسى كشيدن = كارِ سخت از او كشيدن يا او را به شدت آزردن و شكنجه دادن )سخن، 610) / از طريقِ ارعاب، كسى را به اطاعتِ خود واداشتن و حقِ اعتراض براى او باقى نگذاشتن. كسى را كه پيشاپيش از او زهرِ چشم گرفته‏اند تا سرحدِ مرگ به‏كار واداشتن )كتاب كوچه، ج 370 2) و )فرهنگ، 53)
1016) بُويَى bowy = باباىِ
1017) ديگر: گُى اَ بچُّو ميگه بَنْتور برده / بُوا گُشنَه‏ش بوده سولا خورده
1018) بِپِلِكَه bepeleka = تلاش كند، كار كند، فعاليت كند / او هم اجازه داد شب‏ها در دفترش بخوابد و بعدازظهرها در چاپخانه‏اش بِپِلِكَد تا كارى فراگيرد. )لوح، دفترى در قصه، شماره 5، زمستان 53، ابراهيم گلستان، ص 39) / ديدم دختر هشت ساله‏اى در آن ميان مى‏پلكيد )سه قطره خون، 133)
1019) سيركِ كوهى، سِبزَه و ليس = گياهانى خودرو است كه در فصلِ بهار سبز مى‏شود و به مصرفِ خوراكِ بينوايان مى‏رسند
1020) زينو = نامى است براى كوه
1021) جِمِز = به‏جاى، در عوضِ
1022) لَندهور = مردى داراى اندامِ درشت و بسيار بلندبالا و بى مصرف و بى فايده )فرهنگ، 735) / شخصيتى در كتابِ سَمك عيار، بزرگ و گُنده، داراى هيكلِ درشت )فرهنگ كرمانشاهى، 365) / بزرگ و درشت )نيّر، 66) / دراز، قدبلند )زرقان، 103)
1023) دندون‏زن = هميشه در حالِ خوردن
1024) اَفتو aftow = آفتاب )دشتستان، 78)
1025) دومَنَه = دامنه، نامِ كوهى در جنوبِ خاورىِ استهبان
1026) جوشِ گرما تَى اَفْتُو دومَنَه = در جوشِ گرما زيرِ آفتابِ دامنه
1027) گُو گُندى gow gondy = گاوِ اَخته شده
1028) نَنَه = )اوستا hana) زنِ مسن )دشتستانى، 62) / مادر )دهخدا، 20129)
1029) تَنِ لوت = بدنِ لُخت و برهنه
1030) لوك = شتر
1031) بُوآ باد بِرَتِ بَناسَكِ = بابا بايد برود به بناسك / بَناسَك = انجيرستانى در شش كيلومترىِ شرقِ استهبان )حكمت، 388)
1032) واكُشَه = پرداخت كند، تسويه‏حساب كند
1033) ناشتا = )پهلوى nہكtak) غذانخورده )دشتستانى، 62)