انگليسِ استعمارگر
38
مگر اى دادرسون ما بَزِ گَريم!؟[145] [144]
كهمااز گِلهو رَمهى آدما دَريم!؟[146]
ما اگر زاد و بَچِ[147] يك پدريم!؟
كَلَّهگُنْداى كُلا دورى چه ميگَن!؟[148]
همه رَنْگَى همه طورى چه ميگَن!؟
39
اَنْدَر اين درّه گروهى اَنبوه
گويى آمد زِ ديارِ اَنْدوه
راه بستند بهما بينِ دو كوه
از بُطالِب[149] همه خون مىريزد
حسرت از قُلَّهى زينو[150] خيزد
40
نيست مَردانگى و آدمَهگرى
نَهتو جَرگهى[151] ما، نَه بىلَى[152] اُوسَرى
اَگَرَم تَهتويى بود[153] ، شد سِپَرى
با همهى خُردهپيلا[154] رفتِ چَپُو[155]
تَه بِگَم رفته سَرُو، مونده پَسُو[156]
41
شده ناياب در اينجا خوشبين
ناخالا، سَرَه و سَراش خونهنشين[157]
نَهبالىسَر[158] مىبينَن، نَهزيرِ زمين[159]
باش هُشيار كه گُرگُت نَبَرَه
سگِ صابْنَشْناسِ پِخْتُت[160] نَپَرَه[161]
42
هرچه كردم تو كوچا سُجُل و بُجُل[162]
از پرىكوه[163] تا فَدى[164] جمالمُكُل
همه خَرزَهره بودن نَه آدمِ گُل
اَگَه جوزِ[165] آدمِخوب بُكُنى
زيرِ گِردآ[166] تَپيدَن[167] لى[168] كَفَنى
43
پيره مَردانِ جاسنگين مُردَن
پارسايى همه با خود بُردَن
يك سَرِ جو بهكسى نَسْپُردَن
بارشون بَسَن[169] و از ما جدا شُدَن
بىتَخارى[170] از اِى اُوگون[171] تا شُدَن[172]
44
مونده يك چَن تا بُلِيتِ[173] اُلُلَك[174]
ليم[175] و خاف[176] و بىسراَنْجوم و كَلَك
چه شد آن چوب و كجا رفت فَلَك؟
گُو اگر تَغَلَه مىخورد بارَه[177] مىزد
اَ بونهى[178] وُهْل[179] مىزدى، قاره[180] مىزد
45
نيست كَس تا سخنى پُخته بِگَه[181]
كه دواىِ دلِ منِ بدبخته بِگَه
كه بُدونَن[182] پسِ كار سخته بِگَه
يا گَمَه[183] دَنِ[184] مَك و مَردا زدن
يا تَرَقِشّتى[185] شُنُفْتَن[186] و جا زدن
46
تُرِ[187] چار تَى دِگَهشَم كه بيرى پوكَن[188]
اِنْگااِشْكَك[189] ريويده[190] تَهكولوكَن[191]
اَگَهخوب وازَنىشو[192] ،پَمْبَه[193] خَروكَن[194]
اِىيَمُش شُسْسَنِ پومْصَد مَن اُو[196] [195]
ديرو گوگو[197] بوده و اِمْرو پَچُو[199] [198]
تحصيلكردگان
47
دلُم از مو فِرىياش پُر خونه
نِوِرِ[200] من زِ شُمار اَفْزونه
همو بِخْتَر[201] كه ندانى چونه[202]
كارا يك دست با جَوونَى[203] دَلَه[204] شد
جيگَرُم ريسْ[205] شد و جِزْغالَه[206] شد[207]
48
ميگَه خونْدَم بيسو چار پَنْش تا كلاس[208]
سَر و تَه پُين و بالى[209] ، كردم پاس
شَه بُگو[210] : غوره تُرُشتَر يا رُواس[211] ؟
ميگَه: غوره تو كلاسِ ما نبود
تلخ و شيرين و تُرُش، اونجا نبود
49
لُرا بَلْگوبُشِ بلوط مىكننِ جَفت[213] [212]
زيرِ كُندهش بزنى مىزنهتِ نَفت
شُو[214] و روز فيشه[215] مىده از زيرِ تَفت
شَه پالُندهى مىريزن اى تو و او تو[216]
مىكنن شو اَ چراغِ اى و او
50
كَرْگَدن شاخ داره، كَفتار نداره
شُو كه شد، خر دِگَه نُشْخوار نداره
تورَه[217] وَقوَق داره، قارقار نداره
او زَمونا شَه مىگَن دورهى سنگ[218]
سُرب و باروت ميات[219] از شهرِ فَرَنگ
51
ما مىگيم[220] كشورِ ما ايرونه
كَفَىِ لوتْ، دَمِ كِرمونه[221]
اَ نِسَهى[222] روسيه، يخبندونه
اى زمين سُرسُرَكِ آفتو هَه[223]
كُرَه يكىش گِلَه، سهتاش اُو هَه[225] [224]
52
ما مىگيم[226] هَمْسادَمون[227] خاكِ چينه
شهرِ مو بورا[228] ، اَ آفتُو پَسينه[229]
انگليس، اى سَر و او سَر، شَه تو نگينه[230]
سالِ مشروطه همه هم ريخْتَن[231]
مُلا فضُلاللَّه شَه دار آويختن[232]
53
من خُ گيچ از سخنِ كَلَكو[233] مىشَم
اِنْگا پِنْدُم[234] مىمالَن جىجىكو[235] مىشَم
همچو زُزّهى[236] پَلَهمُرده،[237] لُكو[238] مىشَم
اَگَه بيسْ سال همينا از بَر كرد
قربونِ گَپزَدَنَى[239] مَنِ پيرهمَرد